<\/p>\n\n\n\n
Kiedy my\u015blimy o logopedzie, najcz\u0119\u015bciej przed oczami staje nam dziecko ucz\u0105ce si\u0119 m\u00f3wi\u0107. \u0106wiczenia j\u0119zyka, poprawianie g\u0142osek, \u201er\u201d, kt\u00f3re nie chce si\u0119 pojawi\u0107, albo \u201esz\u201d, kt\u00f3re zamienia si\u0119 w \u201es\u201d. Rzeczywi\u015bcie, logopedia bardzo cz\u0119sto kojarzy si\u0119 z prac\u0105 z dzie\u0107mi. Ale potrzeby zwi\u0105zane z mow\u0105, g\u0142osem i sposobem komunikowania si\u0119 nie ko\u0144cz\u0105 si\u0119 wraz z wej\u015bciem w doros\u0142o\u015b\u0107. W swojej pracy zawodowej mam okazj\u0119 pracowa\u0107 zar\u00f3wno z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105 jako trenerka wokalna, jak i z doros\u0142ymi, kt\u00f3rych wspieram w rozwoju kompetencji zwi\u0105zanych z wyst\u0105pieniami publicznymi. Dzi\u0119ki temu obserwuj\u0119 szerokie spektrum wyzwa\u0144 zwi\u0105zanych z g\u0142osem, wymow\u0105, artykulacj\u0105 i komunikacj\u0105 \u2013 na r\u00f3\u017cnych etapach rozwoju i w r\u00f3\u017cnych sytuacjach zawodowych. Je\u015bli chodzi o wyst\u0105pienia publiczne – dobry styl i forma wypowiedzi s\u0105 bardzo wa\u017cne.<\/p>\n\n\n\n
Z logoped\u0105 mo\u017ce pracowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c osoba doros\u0142a. Co wi\u0119cej, w niekt\u00f3rych zawodach \u015bwiadoma praca nad wymow\u0105, artykulacj\u0105 i g\u0142osem jest wa\u017cnym elementem profesjonalnego rozwoju.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jak uczymy si\u0119 m\u00f3wi\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Rozw\u00f3j mowy dziecka przebiega indywidualnie. Na spos\u00f3b, w jaki m\u00f3wi, wp\u0142ywa wiele czynnik\u00f3w \u2013 mi\u0119dzy innymi budowa i funkcjonowanie aparatu artykulacyjnego, spos\u00f3b oddychania, s\u0142uch, budowa j\u0119zyka i jamy ustnej. Znaczenie ma r\u00f3wnie\u017c \u015brodowisko, w kt\u00f3rym dziecko dorasta. Dziecko uczy si\u0119 przecie\u017c przede wszystkim przez obserwacj\u0119, s\u0142uchanie i powtarzanie. Zapami\u0119tuje nie tylko s\u0142owa, ale r\u00f3wnie\u017c spos\u00f3b ich wypowiadania: tempo, melodi\u0119 zdania, akcent i artykulacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n Dlatego warto przygl\u0105da\u0107 si\u0119 nie tylko temu, czy dziecko m\u00f3wi, ale r\u00f3wnie\u017c jak m\u00f3wi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kiedy potrzebna jest pomoc logopedy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Czasami wystarczy odpowiednio dobrana gimnastyka j\u0119zyka i aparatu artykulacyjnego. Innym razem potrzebna jest pog\u0142\u0119biona diagnoza. Trudno\u015bci mog\u0105 wynika\u0107 z nieprawid\u0142owego u\u0142o\u017cenia j\u0119zyka, ograniczonej ruchomo\u015bci, wad zgryzu czy innych uwarunkowa\u0144 anatomicznych. W okre\u015blonych przypadkach konieczna mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c konsultacja z ortodont\u0105, laryngologiem, foniatr\u0105 czy innym specjalist\u0105.<\/p>\n\n\n\n Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 kr\u00f3tkie w\u0119dzide\u0142ko j\u0119zyka. W takiej sytuacji samo powtarzanie \u0107wicze\u0144 mo\u017ce nie rozwi\u0105za\u0107 problemu, je\u017celi j\u0119zyk nie ma odpowiedniej swobody ruchu. Dlatego profesjonalna praca nad mow\u0105 powinna zaczyna\u0107 si\u0119 od rozpoznania przyczyny, a dopiero p\u00f3\u017aniej od odpowiednio dobranych \u0107wicze\u0144.<\/p>\n\n\n\n Doros\u0142y te\u017c mo\u017ce m\u00f3wi\u0107 lepiej<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dobra wiadomo\u015b\u0107 jest taka, \u017ce na prac\u0119 nad wymow\u0105 nigdy nie jest za p\u00f3\u017ano. Doros\u0142y cz\u0142owiek ma oczywi\u015bcie utrwalone nawyki artykulacyjne, ale mo\u017cna je zmieni\u0107. J\u0119zyk jest mi\u0119\u015bniem, mo\u017cemy wi\u0119c pracowa\u0107 nad jego sprawno\u015bci\u0105, zakresem ruchu i prawid\u0142owym u\u0142o\u017ceniem. Dotyczy to mi\u0119dzy innymi g\u0142osek, kt\u00f3re dla cz\u0119\u015bci os\u00f3b s\u0105 szczeg\u00f3lnie wymagaj\u0105ce \u2013 takich jak \u201er\u201d, \u201es\u201d, \u201e\u015b\u201d czy \u201ecz\u201d<\/strong>. Zmiana wymowy nie polega jednak na mechanicznym powtarzaniu s\u0142\u00f3w. To nauka nowego wzorca ruchowego, kt\u00f3ra wymaga czasu, \u015bwiadomo\u015bci i regularno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Dykcja to nie zawsze wada wymowy<\/strong><\/p>\n\n\n\n Warto rozr\u00f3\u017cni\u0107 te dwie kwestie. Mo\u017cna nie mie\u0107 klasycznej wady wymowy, a jednocze\u015bnie m\u00f3wi\u0107 niewyra\u017anie.<\/strong> Powodem mo\u017ce by\u0107 zbyt szybkie tempo, niew\u0142a\u015bciwe gospodarowanie oddechem, \u201epo\u0142ykanie\u201d ko\u0144c\u00f3wek wyraz\u00f3w, zbyt ma\u0142a praca j\u0119zyka albo napi\u0119cie w obr\u0119bie aparatu mowy.<\/p>\n\n\n\n Szczeg\u00f3lnie dobrze wida\u0107 to podczas wyst\u0105pie\u0144 publicznych. Osoba, kt\u00f3ra na co dzie\u0144 m\u00f3wi poprawnie, mo\u017ce przed kamer\u0105 albo podczas prezentacji zacz\u0105\u0107 przyspiesza\u0107, \u015bcisza\u0107 g\u0142os lub artyku\u0142owa\u0107 s\u0142owa mniej precyzyjnie. Wtedy problemem niekoniecznie jest wada wymowy. Mo\u017ce nim by\u0107 spos\u00f3b u\u017cywania g\u0142osu w sytuacji stresu.<\/p>\n\n\n\n Gdzie ko\u0144cz\u0105 si\u0119 moje kompetencje?<\/strong><\/p>\n\n\n\n W swojej pracy trenera wyst\u0105pie\u0144 publicznych dobrze wiem, gdzie mam kompetencje i gdzie si\u0119 one ko\u0144cz\u0105. Pracuj\u0119 mi\u0119dzy innymi nad dykcj\u0105, tempem m\u00f3wienia, wyrazisto\u015bci\u0105 wypowiedzi, oddechem, g\u0142osem i sposobem narracji. Korzystam z wiedzy zdobytej podczas studi\u00f3w dziennikarskich, pedagogicznych i muzykoterapeutycznych oraz z do\u015bwiadczenia pracy w mediach. W przypadku prostych trudno\u015bci artykulacyjnych odpowiednio dobrane \u0107wiczenia mog\u0105 by\u0107 bardzo pomocne. Ale je\u015bli widz\u0119, \u017ce problem jest g\u0142\u0119bszy, nie pr\u00f3buj\u0119 zast\u0119powa\u0107 logopedy.<\/strong> To dla mnie kwestia profesjonalizmu. Osob\u0119, kt\u00f3ra potrzebuje pog\u0142\u0119bionej diagnozy lub terapii, kieruj\u0119 do odpowiedniego specjalisty \u2013 logopedy, ortodonty, laryngologa, foniatry, a w niekt\u00f3rych przypadkach r\u00f3wnie\u017c chirurga szcz\u0119kowego.<\/p>\n\n\n\n Czego nauczy\u0142a mnie praca w telewizji?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sama mia\u0142am okazj\u0119 przekona\u0107 si\u0119, jak wa\u017cna jest taka wsp\u00f3\u0142praca. Kiedy pracowa\u0142am dla Grupy Polsat, by\u0142am pod opiek\u0105 \u015bwietnej logopedki \u2013 Agnieszki Kanabus. Nie mia\u0142am typowej wady wymowy, a mimo to jej wsparcie by\u0142o dla mnie bardzo wa\u017cne. Pracowa\u0142y\u015bmy r\u00f3wnie\u017c nad stylem narracji telewizyjnej w\u0142a\u015bciwym dla stacji i standard\u00f3w medialnych.<\/p>\n\n\n\n To do\u015bwiadczenie pokaza\u0142o mi, \u017ce dobrze m\u00f3wi\u0107 nie zawsze oznacza tylko m\u00f3wi\u0107 bez wad wymowy.<\/strong> Mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 poprawnie, a jednocze\u015bnie pracowa\u0107 nad tym, aby m\u00f3wi\u0107 bardziej \u015bwiadomie, precyzyjnie i adekwatnie do sytuacji.<\/p>\n\n\n\n Czy doros\u0142y potrzebuje logopedy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Je\u017celi masz poczucie, \u017ce pewne g\u0142oski sprawiaj\u0105 Ci trudno\u015b\u0107, inni prosz\u0105 Ci\u0119 o powtarzanie s\u0142\u00f3w, m\u00f3wisz niewyra\u017anie albo od lat masz \u015bwiadomo\u015b\u0107 konkretnego problemu z wymow\u0105 \u2013 warto skonsultowa\u0107 si\u0119 z logoped\u0105 r\u00f3wnie\u017c w doros\u0142o\u015bci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Szczeg\u00f3lnie je\u015bli Tw\u00f3j g\u0142os jest narz\u0119dziem pracy. Dotyczy to dziennikarzy, prezenter\u00f3w, nauczycieli, wyk\u0142adowc\u00f3w, mened\u017cer\u00f3w, ekspert\u00f3w, prawnik\u00f3w, handlowc\u00f3w, tw\u00f3rc\u00f3w internetowych i wszystkich os\u00f3b, kt\u00f3re regularnie komunikuj\u0105 si\u0119 przed wi\u0119ksz\u0105 grup\u0105 ludzi lub przed kamer\u0105.<\/p>\n\n\n\n Nie chodzi o to, aby ka\u017cdy m\u00f3wi\u0142 identycznie. Profesjonalna komunikacja nie odbiera naturalno\u015bci. Daje natomiast wi\u0119ksz\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142asnego g\u0142osu, artykulacji i sposobu m\u00f3wienia.<\/strong> Bo ostatecznie nie chodzi tylko o to, \u017ceby m\u00f3wi\u0107 poprawnie. Chodzi o to, \u017ceby m\u00f3wi\u0107 tak, aby inni chcieli nas s\u0142ucha\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Autor artyku\u0142u – Anna Szatybe\u0142ko<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kiedy my\u015blimy o logopedzie, najcz\u0119\u015bciej przed oczami staje nam dziecko ucz\u0105ce si\u0119 m\u00f3wi\u0107. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":86,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1182","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"yoast_head":"\n